Not nerede durduğunu söyler. Pusula hangi yöne gittiğini.
Beceri Pusulası, Türkçe dersinde sorduğunuz her soruyu Maarif Modeli programındaki bir öğrenme çıktısına ve bir beceriye bağlar. Sınav kâğıtları, sınıfta yazılan metinler ve konuşma kayıtları biriktikçe her öğrenci için okumada, yazmada, dinlemede ve konuşmada nerede olduğunu ve nereye doğru gittiğini gösteren bir profil ortaya çıkar.
5. sınıftan 8. sınıfa Türkçe programı hazır yüklü geliyor: 37 beceri, 24 tema, 406 öğrenme çıktısı. Kurumunuz kayıtlıysa öğretmen ve öğrenci hesaplarını yöneticiniz açar.
Her sorunun bir kuzeyi var
Pusulanın işe yaraması için sabit bir kuzey gerekir. Burada kuzey, Millî Eğitim Bakanlığının Türkçe öğretim programıdır. Bankaya giren her soru bir öğrenme çıktısına ve o çıktının ölçtüğü becerilere bağlanır; soru okumayı mı, çıkarım yapmayı mı, görselden anlam çıkarmayı mı ölçüyor, daha yazılırken bellidir.
Örneğin 6. sınıf okuma alanından bir öğrenme çıktısı
Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
Bu çıktıya bağlanan bir soru, programın kendi eşlemesiyle Okuma alan becerisine ve Çözümleme ile Çıkarım Yapma kavramsal becerilerine kanıt bırakır.
Bankada on altı soru türü var: çoktan seçmeliden eşleştirmeye, metin ve görsel yorumlamadan dinleme ve izleme sorusuna, yazılı anlatımdan konuşma görevine. Bir soruya metin, görsel, ses, video ya da tablo bağlanabiliyor; aynı metne birden çok soru asılabiliyor.
Sınavı kurmadan önce bir ölçme planı yazıyorsunuz: okuma yüzde kırk, yazma yüzde otuz gibi. Sınav plana ne kadar uyuyor, daha kurarken görünüyor. Her sınav yayımlanmadan önce zümreden ve ölçme biriminden geçiyor.
İğne nasıl oturur
Bir öğrencinin sınavda verdiği cevap da sınıfta yazdığı bir metin de aynı yoldan geçer: aynı rubrikle değerlendirilir, aynı türden kanıt bırakır. Profil tek bir sınavın fotoğrafı değildir; zamanla biriken kanıtların gösterdiği yöndür.
Sınav yanıtı ve sınıf içi çalışma aynı rubrikle değerlendirilir; ikisi de beceri kanıtı bırakır. Tek kanıtla profil yön söylemez, iki ayrı kaynakla yön belirir, kanıt biriktikçe gelişim eğrisi çizilir.
Tek kanıtla iğne oturmaz
Bir öğrencinin bir sınavda verdiği tek bir yanıt, o beceri için bir yön söylemeye yetmez. Profil o becerinin yerinde bir sayı değil, henüz yeterli kanıt olmadığını yazar.
İki ayrı kaynakla yön belirir
Sınavdaki yanıt ve sınıfta yazılan bir metin aynı rubrikten geçer, aynı beceriye kanıt bırakır. İki ayrı kaynak aynı yönü gösterdiğinde profil o beceriyi bir bantla adlandırır: başlangıç, gelişmekte, yeterli ya da ileri.
Kanıt biriktikçe yön tazelenir
Her yeni değerlendirme bir kanıt daha ekler; eskisi silinmez. Öğrencinin bir beceride ay ay nereden nereye geldiği tek bir eğri olarak izlenir.
Kâğıt sınav da aynı yoldan geçer
Kitapçık A, B ve C olarak üç ayrı sırayla basılır; her öğrencinin cevap kâğıdında kendi kare kodu vardır. Taranan sayfalar kare koddan öğrenciyle eşleşir, işaretli şıklar okunur, açık uçlu cevaplar bölge bölge kırpılır. Kare kodu okunamayan sayfa kaybolmaz, onayınıza düşer. El yazısını öğretmen orijinaliyle yan yana görerek yazıya döker; sonrası dijital sınavla birebir aynıdır.
Ekranda girilen sınavda
Süre sunucuda sayılır, bağlantı kopsa da yanıtlar kaybolmaz. Dinleme metninin kaç kez çalınabileceğini siz belirlersiniz; ikinci sekmede açmak hakkı artırmaz. Konuşma görevi tarayıcıdan kaydedilir, yazılı anlatımda sözcük sayacı ve sınır uyarısı vardır. Nesnel sorular teslimden saniyeler sonra puanlanmış olur.
Sapmayan bir pusula
Bir pusulaya güvenmek için sapmadığını bilmek gerekir. Aşağıdakiler isteğe bağlı birer ayar değil; ürünün kendisi böyle çalışır ve hiçbiri kapatılamaz.
- Tek sınava bakıp yön söylemez
- Bir becerinin profilde görünmesi için en az iki ayrı çalışmadan kanıt gelmesi gerekiyor. Kanıt yetmiyorsa o becerinin yerinde bir sayı değil, henüz yeterli veri olmadığı yazıyor. Bu eşik bir ayar değil; kimse ikinin altına indiremiyor.
- Geçmiş sınav o günkü hâliyle açılır
- Soru, dayandığı metin ve değerlendirildiği rubrik birlikte dondurulup saklanıyor. Bir soruyu sonradan düzelttiğinizde yeni bir sürüm açılıyor; iki yıl sonra bir itiraz geldiğinde öğrencinin o gün gördüğü sınavı aynen açabiliyorsunuz.
- Düzeltilen puan iz bırakır
- Bir değerlendirmeyi değiştirdiğinizde eskisi silinmiyor; geçersiz işaretlenip yanına yenisi yazılıyor. Bir notun bugünkü hâline nasıl geldiği her zaman görülebiliyor.
- Öğretmenin değerlendirmesi ezilmez
- Nesnel sorular kendiliğinden puanlanıyor, açık uçlu sorular ve yazma görevleri rubrikle öğretmen tarafından. İkisi ayrı satırlarda duruyor; biri diğerinin üstüne yazmıyor ve nihai puanı hangisinin verdiği hep belli.
- Veliye sıralama gösterilmez
- Veli ekranında ne yüzde var ne sınıf sırası. Çocuğun hangi bantta olduğu ve zaman içinde nasıl değiştiği var. Gerisi öğretmenle konuşulacak bir konu.
- Öğrenci verisine kim baktıysa yazılı
- Hangi öğrencinin hangi çalışmasına kimin ne zaman baktığı kaydediliyor. El yazısı görüntüleri ve ses kayıtları süreli, imzalı bağlantıyla açılıyor; hiçbir yerde önbelleğe alınmıyor. Yönetici hesaplarında iki adımlı doğrulama zorunlu kılınabiliyor.
Aynı pusula, farklı eller
Herkes ona kendi sorusunu sorar ve yalnızca kendi işini görür. Bir öğretmen başka şubenin öğrencisine, bir veli başka çocuğun profiline ulaşamaz. Bu ayrım ekranı gizleyerek değil, verinin kendisine erişimde kurulur.
- Türkçe öğretmeniÖğrencilerim hangi becerilerde desteğe ihtiyaç duyuyor?
- Soru yazar, sınav kurar, kâğıtları rubrikle okur. Sınıfının beceri haritasına bakar; bir öğrencinin bir becerisine tıkladığında o yönü gösteren tek tek çalışmaları görür.
- Zümre başkanıSorularımız gerçekten hedeflediğimiz çıktıyı ölçüyor mu?
- Yazılan soruları hazırlama rubriğiyle inceler, onaylar ya da geri gönderir. Sınavın ölçme planına ne kadar uyduğunu, yayımlanmadan önce görür.
- Ölçme ve değerlendirme birimiHazırladığımız sınav iyi bir sınav mıydı?
- Sınav bittiğinde her sorunun güçlüğüne, ayırt ediciliğine ve çeldiricilerinin işleyip işlemediğine bakar. Kuşkulu bulduğu bir kâğıdı ikinci bir öğretmene de okutur.
- Kurum yöneticisiÖlçme sistemimiz programın hangi bölümünü kapsıyor?
- Programın hangi çıktılarının hiç ölçülmediğini, hangi becerinin hep aynı soru türüyle ölçüldüğünü ve kurum genelinde becerilerin nerede durduğunu görür. Raporu PDF ve Excel olarak alır.
- ÖğrenciBen hangi becerilerde iyiyim?
- Sınavına girer. Sonra yalnızca bir puan değil, hangi becerisinin hangi bantta olduğunu ve o bandı hangi çalışmaların gösterdiğini okur.
- VeliÇocuğum nereye doğru gidiyor?
- Çocuğunun gelişimini bant olarak, zaman içinde izler. Kimseyle karşılaştırılmaz.
Kurumunuzla başlayın
Hesabı açan kişi kurum yöneticisi olur: kampüsleri, kademeleri ve şubeleri kurar, öğretmenleri davet eder, öğrenci listesini yapıştırarak içeri alır. Türkçe programı ve beceri listesi hazır gelir; ilk soruyu aynı gün yazabilirsiniz.